June 6th, 2012

new фрызура

Дзяніс Марціновіч. "Донжуанскі спіс" Караткевіча



Літаратуразнаўства і донжуанства

Экслібрыс "Звязды"
Дзяніс Марціновіч. "Донжуанскі спіс" Караткевіча. Літаратуразнаўчыя даследаванні і артыкулы. "Четыре четверти", 2012.

Многія класікі беларускай літаратуры — забранзавелыя постаці, якія ў масавай свядомасці асацыююцца нават не з уласнымі творамі і іх значэннем, а з "цяжкай доляй беларускага народа" і іншымі трывалымі стэрэатыпамі. Пісьменнік можа стаць класікам, калі ў пэўны момант яго творчасць адыграла важную ролю ў жыцці народа. І гэтая роля з цягам часу пазбаўляецца канкрэтыкі і набывае безаблічную ўсеабдымнасць.

Вытлумачэнне гэтым працэсам знаходзіцца простае: культура, адчуваючы небяспеку, спрабуе закансервавацца, стварыць беззаганныя фігуры, бездакорныя аўтарытэты, апірышчы, да якіх можна апеляваць для самазахавання. Гэтая "кананізацыя" адначасова і рэакцыя на пагрозу, і пагроза сама па сабе. Старэйшае пакаленне заспела большасць нашых класікаў жывымі і прыклала ўсе намаганні для стварэння "ікон". Маладое пакаленне атрымала толькі "іконы", пра што сведчаць сацыялагічныя і журналісцкія апытанні, досвед выкладчыцкай працы.

Ідэальнае — заўсёды мёртвае, а жывое — недасканалае, цяжка вытлумачальнае і заблытанае, яно выпадае з класіфікацый, парушае правілы. І сама цікаўнасць да "донжуанскага спіса" Уладзіміра Караткевіча робіць гэтага прадстаўніка літаратурнага пантэона звычайным чалавекам. Перад Дзянісам Марціновічам стаяла складаная задача: па-першае, правесці даследаванне і, па-другое, зрабіць гэта максімальна тактоўна.

Зварот да гэтай тэмы — яшчэ адно сведчанне жыцця літаратуры. Але ці гатова тая частка грамадства, якая адчайна бароніць сваю нацыянальную ідэнтычнасць, да такога бачання класіка?

Collapse )